Met de zelfstandigenwet hoopt de regering duidelijkheid te geven wanneer iemand als zzp-er werkt of in loondienst.
Dit kabinet hoopt eindelijk een oplossing te vinden op de vraag of iemand als zelfstandige werkt of dat sprake is van een dienstverband.
Let op, het wetsvoorstel “Zelfstandigenwet”is nog in voorbereiding, vooruitlopend hierop is een internetconsultatie gestart.
Met de Zelfstandigenwet worden twee toetsen ingevoerd:
- De zelfstandigentoets
- De werkrelatietoets
Er wordt een nieuwe bepaling in de wet toegevoegd die regelt dat als aan beide toetsen wordt voldaan er geen sprake is van een gezagsverhouding. Dan kan als zelfstandige worden gewerkt. Dit zie ik als de opvolger van de vroegere “VAR verklaring”.
Als niet voldaan wordt aan één of beide toetsen, dan is er niet gelijk sprake van een arbeidsovereenkomst. Er is dan alleen geen zekerheid dat er als zelfstandige gewerkt kan worden volgen de “Zelfstandigenwet”. Dan moet alsnog beoordeeld worden of sprake is van een arbeidsovereenkomst of niet.
De arbeidsovereenkomst
Er is sprake van een arbeidsovereenkomst wanneer aan alle drie de onderstaande criteria wordt voldaan:
- Arbeid, de werker moet de arbeid persoonlijk verrichten.
- Loon, er wordt een vergoeding betaald voor het werk.
- Gezagsverhouding, de werkgever bepaalt hoe en wanneer het werk gedaan wordt.
Arbeid
De werknemer moet het werk zelf uitvoeren en mag zich alleen laten vervangen met toestemming van de werkgever
Loon
Dit is een vaste vergoeding in de vorm van een uurloon, stukloon of een vaste maandelijkse betaling.
Gezagsverhouding
Dit is het belangrijkste criterium om te beoordelen of sprake is van een dienstverband,
- De werkgever bepaalt de werktijden, werkwijze (hij bepaalt hoe er precies gewerkt moet worden) en de locatie waar het werk uitgevoerd moet worden.
- De werknemer moet dus instructies opvolgen
- De werkgever houdt hier toezicht op en controleert.
- Ook als een werker is ingedeeld in een werkrooster en meedoet aan teamoverleg wijst op een dienstverband.
- Als een werker wordt doorbetaald bij ziekte en geen ondernemersrisico loopt is ook sprake van een dienstverband.
Schijnzelfstandigheid
Het doel van de Zelfstandigenwet is het voorkomen van schijnzelfstandigheid. Van schijnzelfstandigheid is sprake als de werker werkt als zzp-er, maar in de praktijk voldoet aan de kenmerken van een werknemer. Voorbeelden van schijnzelfstandigheid zijn:
- De werker kan zich niet laten vervangen
- De werker werkt structureel voor dezelfde opdrachtgever
- De werker krijgt een vaste vergoeding per tijdseenheid
- De werker loopt geen ondernemersrisico
- De werker gebruikt bedrijfsmiddelen van de opdrachtgever zoals gereedschappen, laptop of bedrijfskleding
Inhoud van de zelfstandigenwet
Om aan de zelfstandigenwet te voldoen moet voldaan worden aan de eerder genoemde twee bepalingen:
- Zelfstandigentoets
De basisvoorwaarden om als zzp-er te kunnen werken zijn:
– KvK inschrijving
– Btw-nummer
– Aparte zakelijke bankrekening
– Zzp-er is zelf verantwoordelijk voor de facturatie en hanteert een betalingstermijn voor de klanten en opdrachtgevers
– Verricht zelf betalingen aan derden en kan aangesproken worden op te late betalingen
– De zzp-er heeft meerdere opdrachtgevers, in het lopende kalenderjaar en het vorige kalenderjaar minstens drie.
– De zzp-er besteed jaarlijks een nog nader te bepalen bedrag voor voorzieningen zoals een arbeidsongeschiktheidsverzekering, pensioenvoorziening, bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering, schadeverzekering en rechtsbijstandsverzekering.
(opmerking van Hans Nientied : Waar voorheen iedere zelfstandige die aan de voorwaarden voldeed gebruik kon maken van de fiscale zelfstandigenaftrek, een aftrek in verband met de kosten van een pensioen en arbeidsongeschiktheid, is het kabinet momenteel sterk bezig deze aftrek af te bouwen. In 2022 was deze nog € 6310,- en in 2026 nog maar € 1200,- .Deze zelfstandigheidsaftrek wordt afgebouwd tot € 900,- (volgens de huidige wetgeving).
Dus eerst schaft het kabinet de zelfstandigenaftrek nagenoeg af en vervolgens verplicht met iedere zzp-er zich te verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid en een pensioenvoorziening op te bouwen) - Werkrelatietoets
De werkrelatietoets ziet op de vrijheid van een zelfstandige (diens onafhankelijkheid, het ontbreken van gezag) binnen een opdracht.
– Beide partijen hebben de wil om te werken buiten de arbeidsovereenkomst
– De zelfstandige is vrij om te bepalen hoe de werkzaamheden worden uitgevoerd maar de opdrachtgever mag wel instructies geven.
– De zelfstandige is vrij om te bepalen op welke tijden en op welke locatie de werkzaamheden worden uitgevoerd, behalve bij werk dat fysiek nergens anders kan zoals een bouwplaats of bij werktijden die tijdsgebonden zijn.
– De zelfstandige werk voor eigen rekening en risico, dus hij of zij kan geld verdienen maar ook verliezen lijden.
Aanpassing van de definitie “arbeidsovereenkomst”
Voor de invoering van de Zelfstandigenwet moet de definitie “arbeidsovereenkomst”in Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek (artikel 610) aangepast worden.
Tot slot
Het bovenbeschreven artikel betreft een omschrijving van een wetsvoorstel. De zelfstandigenwet is in deze vorm nog niet aangenomen. Waarschijnlijk zullen er wijzigingen plaats gaan vinden. Bovengenoemde is het idee hoe de overheid naar de zzp problematiek kijkt. Voorafgaand aan het invoeren van de wet is een internetconsultatie gestart, partijen hebben nog inbreng.
bron: Rijksoverheid.nl , zelfstandigenwet Memorie van toelichting
auteur: Hans Nientied RB , erkend lid Register Belastingadviseurs zelfstandig werkzaam onder de naam:
Administratiekantoor JMNAdvies, gevestigd in Schiedam.